cau-ghep-dang-lap-la-gi

Câu ghép đẳng lập và câu ghép chính phụ là những kiểu câu phổ biến trong Tiếng Việt. Ở nội dung bài viết này, THCS Bế Văn Đàn sẽ có những chia sẻ về câu ghép đẳng lập, từ đó giúp các bạn học sinh làm rõ các thắc mắc như: Câu ghép đẳng lập là gì? Đặt một câu ghép đẳng lập? Theo dõi bài viết để biết thêm chi tiết nhé.

nội dung

Câu ghép đẳng lập là gì?

cau-ghep-dang-lap-la-gi
Câu ghép đẳng lập là câu ghép gồm có hai vế câu có quan hệ ngang hàng, không phụ thuộc vào vào nhau

Thế nào là câu ghép đẳng lập? Câu ghép đẳng lập là câu ghép gồm có hai vế câu có quan hệ ngang hàng, không phụ thuộc vào vào nhau. Các câu trong câu ghép đẳng lập được link bằng quan hệ từ đẳng lập do đó mối quan hệ giữa chúng khá lỏng lẻo.

Ví dụ câu ghép đẳng lập: Lan nấu cơm trưa hoặc tôi nấu.

Có 2 mẫu câu ghép đẳng lập sau:

  • Chủ ngữ – Vị ngữ – Chủ ngữ – Vị ngữ 

Ví dụ về câu ghép đẳng lập: Đông tàn, xuân đến

  • Ta hoàn toàn có thể sử dụng phó từ để bộc lộ những mối quan hệ trong câu ghép đẳng lập. Theo đó có mẫu: Chủ ngữ – Vị ngữ – Chủ ngữ – Phó từ – Vị ngữ

Ví dụ: Anh đi, tôi cũng đi

Như vậy bạn đã biết được câu ghép đẳng lập ví dụ. Ngoài ra, tùy vào mối quan hệ đơn cử giữa những cụm chủ vị mà mẫu câu ghép chính phụ hoàn toàn có thể được sử dụng linh động.

Câu đẳng lập là gì?

Câu đẳng lập là câu ghép đẳng lập, gồmn có 2 vế câu không phụ thuộc vào nhau, có mối quan hệ ngang hàng và tuyệt đối không phụ thuộc vào nhau. Các vế trong câu đẳng lập được kết nối bằng quan hệ từ đẳng lập. Thế nên có thể thấy mối quan hệ giữa chúng trông khá lỏng lẻo.

Phân loại câu ghép đẳng lập

phan-loai-cau-ghep-dang-lap
Câu ghép đẳng lập gồm: câu ghép quan hệ liệt kê, lựa chọn, đối chiếu và tiếp nối

Câu ghép đẳng lập có quan hệ liệt kê

  • Mỗi một vế câu sẽ biểu lộ những quy trình, sự vật, hiện tượng kỳ lạ, đặc thù cùng loại với nhau
  • Các vế được link lại bằng quan hệ từ bộc lộ cho sự phối hợp, đa phần sử dụng từ “ và ”
  • Ví dụ : Cây xanh và trái ngọt

Câu ghép đẳng lập có quan hệ lựa chọn

  • Mỗi một vế câu bộc lộ năng lực riêng của vấn đề
  • Các vế link bằng quan hệ từ biểu lộ mối quan hệ lựa chọn nhiều năng lực khác nhau, thường là từ “ hay, hoặc ”, nhằm mục đích miêu tả tối thiểu sẽ có một năng lực được nói tới sẽ thực thi được .
  • Ví dụ : Bạn nói hoặc tôi nói

Câu ghép đẳng lập có quan hệ tiếp nối

Những vế trong câu ghép loại này biểu lộ vấn đề tiếp nối nhau theo một trật tự tuyến tính. Chúng được link bằng quan hệ từ mang ý nghĩa liệt kê, trải qua quan hệ từ đa phần là “ và ”.

Ví dụ: Tôi vừa đỗ xe lại và người khác cũng đỗ xe ngay cạnh tôi.

Câu ghép đẳng lập có quan hệ đối chiếu

Giữa những vế câu diễn đạt vấn đề mang đặc thù tương phản nhau, đối ứng với nhau. Quan hệ từ sử dụng để liên kết những vế câu lại sẽ bộc lộ quan hệ tương phản, so sánh, đó là từ “ nhưng, mà, tuy nhiên ” .

Ví dụ: Nó không làm bài tập nhưng bố mẹ cũng không bảo gì.

Cách nối câu đơn thành câu ghép

cach-noi-cau-don-thanh-cau-ghep
Hướng dẫn các cách nối câu đơn thành câu ghép đơn giản, chính xác

Nối bằng từ ngữ nối (hay nối trực tiếp)

Cách nối trực tiếp trong câu ghép là cách nối không sử dụng từ nối hay những cặp từ hô ứng.

Ví dụ minh họa : Trời tối, những cô bác đang dọn hàng để về.

Nối trực tiếp chứ không dùng từ ngữ nối

Trong trường hợp này thì giữa những vế câu phải dùng dấu như dấu phẩy, dấu chấm phẩy hoặc là dấu hai chấm .

Ví dụ minh họa: Cảnh tượng xung quanh tôi giống như đang có sự biến hóa lớn: ngày hôm nay tôi đi học.

Nối những vế trong câu bằng quan hệ từ

Giữa những vế trong câu ghép có nhiều kiểu quan hệ khác nhau. Nếu muốn biểu lộ những quan hệ đó, tất cả chúng ta hoàn toàn có thể sử dụng những quan hệ từ để nối vế câu với nhau.

Một số quan hệ từ :

  • Quan hệ từ : nhưng, và, rồi, thì, hay, hoặc, …
  • Các cặp quan hệ từ : vì … nên ( vì vậy ) … ; do … nên ( cho nên vì thế ) … ; tại … nên … ( cho nên vì thế ) … ; bởi … nên ( do đó ) … ; chẳng những … mà còn … ; nhờ … mà … ; nếu … thì … ; hễ .. thì … ; tuy … nhưng … ; mặc dầu … nhưng … ; không chỉ … mà còn … ; để … thì …

Ví dụ minh họa:

  • Vì Quân dậy sớm nên anh ấy không bị trễ giờ .
  • Tuy anh ấy không giành được giải quán quân nhưng anh ấy đã để lại một phần thi ấn tượng.

Đặt câu ghép đẳng lập như thế nào?

dat-cau-ghep-dang-lap-nhu-the-nao
Để đặt một câu ghép đẳng lập, bạn cần nắm được mối quan hệ giữa những cụm chủ vị trong câu là độc lập, vận dụng cách nối câu đơn và câu ghép.

Để đặt một câu ghép đẳng lập, bạn cần nắm được mối quan hệ giữa những cụm chủ vị trong câu là độc lập, vận dụng cách nối câu đơn và câu ghép.

Các thuận tiện nhất là đặt câu mang đặc thù kể, liệt kê những sự vật, hiện tượng kỳ lạ khác nhau. Ví dụ : Hôm nay tôi đi học, em trai tôi được nghỉ.

Lưu ý: Tránh sử dụng các cặp quan hệ từ như: vì … nên (cho nên) … ; do … nên (cho nên) …; tại … nên … (cho nên)… ; bởi … nên (cho nên) …; nhờ … mà …; nếu … thì …; hễ .. thì …; ….vì câu ghép đặt được sẽ là câu ghép chính phụ, các cụm chủ vị không có mối quan hệ độc lập với nhau.

Câu ghép chính phụ là gì?

Câu ghép đẳng lập và chính phụ là 2 kiểu câu thường gặp trong tiếng Việt.

Câu ghép chính phụ là câu ghép được nối với nhau bằng quan hệ từ hay là một cặp từ hô ứng. Câu ghép chính phụ cũng sẽ có 2 vế như câu ghép đẳng lập, song, câu ghép chính phụ có quan hệ phụ thuộc với nhau, liên kết với nhau bằng quan hệ từ nên có mối quan hệ chặt chẽ.

Trong câu ghép chính phụ gồm các mối quan hệ sau: Nguyên nhân, mục đích, điều kiện, nhượng bộ và thăng tiến.

Để biểu diễn những mối quan hệ trên, ta sử dụng từ nối hay là cặp từ nối (cặp từ liên kết).

Ví dụ câu ghép chính phụ

vi-du-cau-ghep-chinh-phu
Lấy ví dụ về câu ghép chính phụ

Bởi cha xứ nhiệt tình dạy bảo nên giáo dân mới có sự ngoan đạo này (Mối quan hệ nguyên nhân)

Dù rằng rất bận rộn nhưng mà tôi vẫn thích vào ban Sự Kiện (Mối quan hệ nhượng bộ)

Nếu như cha xứ thánh thiện thì giáo dân sẽ đạo đức (Mối quan hệ điều kiện)

Quan hệ đẳng lập là gì?

Quan hệ đẳng lập hay còn gọi là quan hệ liên hợp, bình đẳng hoặc song song. Đây là quan hệ giữa những thành tố bình đẳng nhau trong câu.

Từ ghép đẳng lập là gì?

tu-ghep-dang-lap-la-gi
Từ ghép đẳng lập là loại từ ghép mà những từ thành tố tạo nên nó có sự bình đẳng với nhau về mặt ngữ nghĩa

Từ ghép đẳng lập là loại từ ghép mà những từ thành tố tạo nên nó có sự bình đẳng với nhau về mặt ngữ nghĩa. Loại từ này có đặc trưng là các tiếng trong từ đều có nghĩa, song, không phải lúc nào tiếng cũng rõ nghĩa cả.

Từ ghép đẳng lập ví dụ: Giày dép, sách vở,…

Từ ghép chính phụ là gì?

Từ ghép chính phụ là sự kết hợp giữa tiếng chính với tiếng phụ trong từ. Tiếng chính thường giữ vai trò chỉ sự vật lớn hơn, đặc trưng hơn, rộng hơn. Tiếng phụ để cụ thể hóa sự vật và loại đặc trưng của nó.

Kết lại

Trên đây là toàn bộ chia sẻ của THCS Bế Văn Đàn về câu ghép chính phụ và đẳng lập trong tiếng Việt. Qua đó bạn có thể dễ dàng phân biệt câu ghép đẳng lập và câu ghép chính phụ một cách chính xác nhất.

Hi vọng thông tin, kiến thức trong bài viết này là hữu ích và có ý nghĩa với mọi người. Cám ơn vì đã dành thời gian theo dõi và ủng hộ.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *