Đáng buồn là phải đến năm 19 tuổi, khi tham gia học phần môn ” Viết văn Anh ” ở năm Ba ĐH, tôi mới biết đến một thứ kĩ năng gọi là “ tư duy phản biện ”. Càng học nhiều, tôi càng thấy rõ tầm quan trọng của nó ảnh hưởng tác động đến mọi góc nhìn của đời sống. Là một người duy mỹ, yêu nghệ thuật và thẩm mỹ, tìm thấy khóa học tăng trưởng tư duy phản biện trải qua hội hoạ của Viện bảo tàng nghệ thuật và thẩm mỹ vương quốc, tôi như tìm thấy cái mỏ vàng .
“ Giáo dục đào tạo không phải là việc học những thực sự, giáo dục là việc rèn luyện năng lực nhận rõ sự vật để tâm lý. ” _ Albert Einstein

nội dung

Quan sát/ Suy ngẫm/ Thắc mắc

Mở đầu bài học kinh nghiệm là một bức tranh cùng hàng loạt câu hỏi : “ Bạn nhìn thấy gì ? Bạn nghĩ điều gì đang xảy ra ? Bạn đang vướng mắc điều gì ? ” Câu vấn đáp cho ba câu hỏi này là ba quá trình thiết kế xây dựng tư duy phản biện qua việc quan sát một bức tranh .

Quan sát tổng thể

Đập vào mắt tôi đầu tiên là một người phụ nữ đứng trên bục cao, với dáng đứng và điệu bộ toát ra vẻ quyền lực, dưới chân bà là những người đàn ông mặc giáp và đội mũ bảo hiểm. Quan sát kĩ hơn từ hậu cảnh đến tiền cảnh, tôi chợt nhận cử chỉ tay kì lạ như dấu OK những hướng nằm ngang của người phụ nữ, một cậu bé tóc xoăn đang ôm chân bà, cái hàng rào ngăn cách những dân làng ở hậu cảnh với đám quân lính ở tiền cảnh. Quan sát càng kĩ tôi càng thấy mình đã bỏ sót rất nhiều chi tiết của bức tranh mà nhìn quả lần đầu không thấy được.

Suy ngẫm

Theo suy luận của bản thân thì tôi đoán đây là một buổi chia bè đảng. Một số học viên khác cho rằng những người lính đang sẵn sàng chuẩn bị cho một cuộc cuộc chiến tranh hay đây là một cuộc họp của những người dân sau đại chiến thất bại. “ Điều gì trong bức tranh này khiến bạn nghĩ rằng đây là một đại chiến thất bại ? ” Cái cờ trắng tượng trưng cho sự đầu hàng, mũ bảo hiểm rơi dưới đất, thái độ stress của những người lính, … Hàng loạt câu vấn đáp được đưa ra. Đến đây tôi được trình làng rằng đây là bức tranh Queen Zenobia Addressing her soldier bởi họa sỹ Giovanni Battista Tiepolo. Người phụ nữ trong tranh là nữ hoàng Zenobia của Đế quốc Palmyra đang chỉ huy những người lính của mình trong đại chiến chống lại Đế quốc La Mã vào thế kỷ 3 .

Thắc mắc

Sau khi được nghe sơ lược tiểu sử của bức tranh, giáo viên cho chúng tôi đặt những câu hỏi mà bản thân đang vướng mắc về bức tranh này. “ Những người lính nam đã cảm thấy như thế nào khi có một người chỉ huy là nữ ? Bà ấy có quyền lực tối cao như một người chỉ huy nam không ? Nữ hoàng đang nói gì với những người lính ? Đây là quá trình nào của cuộc cuộc chiến tranh ? Biểu tượng của con chim, lá cờ và cử chi tay của nữ hoàng có ý nghĩa gì ? ” Vô số câu hỏi bùng nổ trong đầu tôi .
Áp dụng phương pháp Quan sát / Suy ngẫm / Thắc mắc giúp tôi đào sâu hơn về câu truyện đằng sau mỗi bức tranh, tâm ý nhân vật, những tiểu tiết mà thường tôi sẽ phớt lờ, đặt ra hàng vạn câu hỏi và nỗ lực tìm câu vấn đáp .

Trò chơi xây dựng

Lần này, tôi được quan sát bức tranh ” The Farm ” của hoạ sĩ Joan Miró, nhưng không phải theo cách thường thì .
Bức tranh được chia làm bốn phần và học viên sẽ quan sát từng phần một, sau đó nghiên cứu và phân tích và diễn đạt từng yếu tố của một góc tranh, từ sắc tố, hình dáng, hoa văn của sự vật đến vị trí sắp xếp, âm thanh, xúc cảm mà chúng mang lại .
Góc trái trên cùng của bức tranh là một khung trời xanh tươi với mái ngói và đỉnh của một loại cây. Trên tường nhà là rất nhiều hoa văn lạ mắt tạo cảm xúc bụi bặm bụi bờ, cũ kĩ. Lá cây đều tăm tắp trông kém tự nhiên .
Góc phải trên cùng chỉ độc một mặt trời tròn xoe màu trắng, phần còn lại của những tán cây và một góc mái nhà khác .

Góc phải dưới cùng với nhiều chi tiết hơn. Nào là gà, dê, chim chóc, nào là rắn, thằn lằn, thỏ, một tờ báo trên mặt đất, một chú heo nấp sau cánh cửa, mảnh đất trông như những cuốn sách lật ngược.

Mảnh ghép sau cuối của bức tranh hiện lên phần còn lại của ngồi nhà. Ở đây có sự Open tiên phong của con người. Một cô bé đang giặt đồ ở đằng xa, thân ngựa lấp ló trong căn nhà, một cây bắp ở tiền cảnh, một chú chó đang sủa, dấu chân trên đất có vẻ như như thể của cô bé và một cái giếng đằng xa .
Ghép bốn phần của bức tranh lại để quan sát tổng thể và toàn diện. Bức tranh hoàn thành xong vẽ ra một khung cảnh trang trại sinh động và nhiều sắc tố. Chủ thể là cái cây to giữa bức tranh, thân cây có gai và lá cây trông như ria mép của người đàn ông trưởng thành. Một chi tiết cụ thể chỉ thấy được khi nhìn toàn diện và tổng thể bức tranh là ô vuông màu đỏ trước chuồng gia súc. Có người cho rằng nó tượng trưng cho sự giam giữ, người thì cho nó là ranh giới giữa động vật hoang dã và con người .

Một bức tranh với nhiều sự quan sát, rất nhiều ý kiến được nêu ra. Trong nghệ thuật thì không có đúng hay sai. Tất cả các quan sát đều đóng góp cho việc xây dựng tư duy phản biện và kích thích khả năng tưởng tượng, sáng tạo của người xem. Tôi gọi phương pháp này là Zoom in/ Zoom out. Phóng to để quan sát tiểu tiết và phóng nhỏ để quan sát đại cảnh, từ đó đưa ra nhận định của cá nhân.

Quan sát/ Cảm nhận/ Kết nối

Trên màn hình hiển thị là bức tranh ” The Lone Tenement ” của hoạ sĩ George Bellows vẽ vào năm 1909. Trước mắt tôi là hình ảnh những nhóm người mặc đồ đen tụ tập quanh đốm lửa dưới chân cầu. Đằng xa là chiếc thuyền trên sông đang nhả khói. Những cành cây khô đung đưa trên mảnh đất khô cằn. Khung cảnh mùa đông nhưng hoàn toàn có thể cảm nhận được sự ấm cúng từ ánh mặt trời lấp ló, từ nhóm lửa của những người đàn ông, từ sự quây quần. Nhắm mắt lại để tưởng tượng âm thanh khi đó, tôi nghe thấy tiếng còi tàu, tiếng người trò chuyện bằng giọng địa phương hơi khó nghe, tiếng gió hú rít, tiếng nước rì rào trên sông rồi tiếng củi lửa bập bùng hoà quyện tạo nên khung cảnh bình yên tuyệt đẹp .
Tôi được quan sát bức tranh thứ hai – ” Thành Phố New York “, của cùng một tác giả nhưng sinh ra sau bức tranh tiên phong 2 năm. Bức tranh thứ hai tái hiện sự đông đúc của thành phố Thành Phố New York văn minh vào những năm đầu của thế kỉ XX. Người người chi chít trên quốc lộ lớn cùng ngựa và cái phương tiện đi lại “ không cần ngựa ”. Xa hơn là những tòa nhà cao tầng liền kề nhiều sắc tố trên nền tuyết trắng. Đông đúc là thế nhưng cảm xúc bức tranh này mang lại chỉ là sự lạnh buốt của mùa đông trên nước Mỹ phồn hoa, sự đơn độc, lạc lõng giữa chốn đông người, âm thanh ồn ào của xe cộ và những người điều tiết giao thông vận tải .

Đặt hai bức tranh cạnh nhau và quan sát. Cách để kết nối chúng với nhau là trả lời câu hỏi “Hai bức tranh giống và khác nhau như thế nào?

Cả hai bức tranh đều mô phỏng Thành Phố New York vào những năm 1900. Danh hoạ George Bellows thời gian này rất chăm sóc đến những dự án Bất Động Sản kiến thiết xây dựng đô thị và quy trình hình thành TP. hà Nội Thành Phố New York tối tân. Hai bức tranh cho thấy quy trình đô thị hoá can đảm và mạnh mẽ và sự đổi khác rõ ràng của thành phố chỉ sau hai năm. Khác nhau ở điểm, bức tranh tiên phong lấy góc nhìn từ dưới chân cầu, nơi tụ tập của những người mất việc hoặc đang tìm việc trong tiến trình này. Khó khăn là thế nhưng với những gam màu nóng, bức tranh tiên phong mang lại cảm xúc ấm cúng, hướng tới một tương lai tươi đẹp của những người khốn cực. Trái lại là hình ảnh sinh động trên cầu. Những người thành đạt quay quồng đi làm, chăm chăm nhìn xuống đất. Bức tranh được khắc họa bằng những gam màu trung tính như xanh, đen, xám điểm xuyết vài chấm đỏ mang lại cảm xúc lạnh lẽo, lạ lẫm không quen thuộc .

Phương pháp này chủ yếu nhấn mạnh vào cảm giác mà bức tranh đem lại, và kết nối chúng với những bức tranh khác tạo nên một câu chuyện hoàn chỉnh.

Cái hay ở những giải pháp trên là bạn không cần phải là một nhà phê bình hội hoạ để sử dụng chúng. Bạn không cần phải hiểu cấu trúc của bức tranh hay cách sử dụng màu của tác giả. Cái chính là chúng kích thích sự tò mò, buộc người xem phải đặt ra những câu hỏi và tìm ra những câu vấn đáp hài hòa và hợp lý để tự thoả mãn sự tò mò của bản thân .

Tóm lại

Những giải pháp này đã được Viện bảo tàng sử dụng với những học viên từ tiểu học đến cấp hai, cấp ba khi chúng đến du lịch thăm quan nhằm mục đích kiến thiết xây dựng năng lực tư duy phản biện và phát minh sáng tạo cho trẻ. Ngoài hội hoạ, bạn hoàn toàn có thể sử dụng những chiêu thức này ở bất kỳ những phe phái nào : âm nhạc, văn chương, phim ảnh, hay cả những sự kiện ngoài đời thực. Cách tự đặt câu hỏi và tự vấn đáp giúp rèn luyện tư duy phản biện, quan sát sâu và nhiều góc nhìn của một yếu tố hơn. Đây là kỹ năng và kiến thức quan trọng để thiết kế xây dựng nền tảng tư duy, giúp liên kết những tâm lý một cách logic, từ đó cải tổ năng lực tiếp xúc và phát minh sáng tạo. Bạn hoàn toàn có thể tìm hiểu thêm khóa học này trên trang của EdX hoặc xem tranh tại website chính thức của Viện bảo tàng Quốc gia : www.nga.gov.com .Open PublishingOpen PublishingBài viết này không thuộc quan điểm của Vietcetera.
Nơi những cây bút tự do, những chuyên viên, hoàn toàn có thể xuất bản những nội dung, bài viết trên nền tảng của Vietcetera .tại đây .

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *